VII Edycja Konkursu

Sztuka może zmienić przestrzeń publiczną. Street art nasyca nasze codzienne życie sztuką. Młodzież w projekcie stawia ważne pytanie: Jak zmieni się język, gdy wzbogacimy go wizualnie?

Celem projektu jest analiza otaczającej rzeczywistości i jej zmiana - aby prowokowała do zatrzymania się przy komunikatach funkcjonujących w przestrzeni publicznej, wzbogaconych językowo i plastycznie.

Projekt został podzielone na 4 etapy realizacji:
1 etap - warsztaty językowe w oparciu o komunikaty funkcjonujące w przestrzeni publicznej
2 etap - wykład i warsztat łączący warstwę językową z efektami wizualnymi
3 etap - wybrane projekty zostaną opracowane w technice graficznej linorytu
4 etap - przeniesienie projektów na realizacje street art: murale, plakaty, grafiki

Licznie zaangażowani i zaktywizowani społecznie uczniowie, zostali wyłonieni w 4-etapowym procesie rekrutacji. Chcą dać przykład mieszkańcom Bielska-Białej i gościom odwiedzającym w 2026 roku Polską Stolicę Kultury, w jaki sposób - poprzez wykład, warsztat, język i działania twórcze - można zmienić przestrzeń publiczną z krzykliwej i opresyjną na przyjazną i inspirującą z nowymi znaczeniami i kontekstami.

ETAP I

Działania projektowe rozpoczęły się 11 września 2025 roku. Uczniowie i uczennice klas 4a, 4b, 4c wzięli udział w warsztatach „Krótko, twórczo o mieście” poprowadzonych przez Emilię Skibę z Loesje Polska.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Młodzież z zaangażowaniem, pomysłowością i poczuciem humoru tworzyła błyskotliwe sentencje, krótkie formy poetyckie. Wychodzenie poza spodziewane pierwsze skojarzenia okazało się zaskakującym doświadczeniem. Wejście na poziom metaforycznego myślenia pozwoliło uchwycić oryginalne myśli - mówi Iwona Korus, nauczycielka prowadząca projekt.

17 września 2025 r. odbyło się spotkanie warsztatowe uczniów, podczas którego kontynuowano pracę językową. Uczniowie otrzymali szkicowniki, w których notowali pomysty, rozwijali hasła (aforyzmy) i podjęli pierwsze dziatania, mające na celu wizualizację powstałych tekstów; niekiedy modyfikowali je w konteście tworzenia do nich obrazu. W spotkaniu warsztatowym wzięli udział wszyscy uczniowie klas czwartych (57 osób). Warsztaty trwały 4 godziny.

ETAP II

23 października 2025 roku odbyło się spotkanie warsztatowe połączone z wykładem wprowadzającym do realizacji plakatów w oparciu o powstałe na warsztatach językowych teksty. W spotkaniu wzięli udział wszyscy uczniowie klas czwartych. Uczniowie zostali zapoznani szczegółowo z celami całego projektu i planem dalszych dzialań.

Młodzież wysłuchala krótkiego wykładu, wprowadzającego do zagadnienia sztuki projektowania plakatu i jego historii oraz obejrzała film o polskiej szkole plakatu.

Z drugiej części wykładu uczniowie dowiedzieli się, w jakich technikach powstawały pierwsze plakaty i jak zrealizować projekty plakatu w linorycie oraz na czym polega ta technika, jakimi środkami artystycznymi można się posługiwać w obrębie tej techniki. Uczniowie obejrzeli przyklady odbitek linorytniczych.

Po części teoretycznej, opatrzonej materiałem zdjęciowym i wzbogaconej przykładami oryginalnych matryc i odbitek linorytniczych, uczniowie przystąpili do pracy projektowej. W tym etapie uczestniczyli wszyscy uczniowie klas czwartych, przy czym, zgodnie z założeniami projektu, był to moment utworzenia się grupy uczniów chętnych do dalszych realizacji plakatów i działań w przestrzeni publicznej.

Ostatecznie uformowała się grupa 37 osób. Uczniowie rozpoczęli pracę w 2-5 osobowych zespołach i podjęli działania projektowe, w opraciu o swoje hasła.

Po zakończeniu warsztatów uczniowie mieli możliwość indywidualnie konsultować autorskie projekty z nauczycielami.

ETAP III

W dniach 1 i 2 grudnia 2025 roku odbyły się warsztaty graficzne. Uczniowie przystąpili do realizacji linorytów, na podstawie których w dalszej części realizacji projektu będą drukowane plakaty. Uczniowie opracowywali matryce w linoleum, projektowali warianty kolorystyczne swoich konceptów plakatu, dzielili się zadaniami, uczyli posługiwania się narzędziami - a tylko część uczniów, biorąca udział w projekcie miała wcześniej styczność z tą techniką. Warsztaty trwały dwa dni po 4 godziny. Od tego momentu uczniowie dopracowywali swoje matryce w domu i umawiali się indywidualnie i w grupach z nauczycielem, aby wykonać druki stanowe (próbne) w pracowni grafiki warsztatowej na terenie szkoły.

W ramach działań w przestrzeni publicznej zakładano realizację artystyczną na wybranych schodach lub stworzenie muralu. Ostatecznie zespół projektowy zdecydował się na projket i wykonanie muralu.

ETAP IV

W grudniu 2025 roku rozpoczęły się działania dotyczące zaplanowanej ekspozycji plakatów w przestrzeni publicznej - w gablotach, będących częścią wiat przystanków autobusowych na terenie Bielska-Białej. Został złożony wniosek do Prezydenta Miasta Bielsko-Biała o zgodę na udostępnienie przystanków. Zostały też ustalone z zarządcą szczegóły współpracy, terminy i przybliżona liczba plakatów.

Został wybrany projekt muralu i miejsce jego prezentacji. Z administracją miasta uzgodniono działania artystyczne w przestrzeni publicznej.

Stan obecny ściany

Wizualizacja

Wizualizacja

W lutym 2026 roku szkoła uzyskała zgodę na realizację muralu w Bielsku-Białej przy ulicy gen. Sikorskiego. Po feriach rozpoczęły się prace w terenie.

Mural jest częścią projektu. Młodzież klas 4 stworzyła również 18 linorytów, które po dalszym opracowaniu graficznym zostaną zaprezentowane w różnych miejscach Bielska-Białej.

12 marca 2026 roku zakończyły się prace nad muralem, który można już podziwiać w Bielsku-Białej przy ul. gen. Sikorskiego, obok liceum plastycznego.

Autorkami projektu są uczennice klasy 4c: Maria Łacny, Maja Żurowska, Paulina Podżorska, Zuzanna Konik.

Mural wykonały: Maria Łacny, Maja Żurowska, Paulina Podżorska, Zuzanna Konik, Angelika Zieleźnik, Zofia Franasik, Weronika Siąkała, Michalina Jarosz.

Pracownia druku artystycznego przed feriami /luty 2026 roku/ tętniła energią, jaka towarzyszy realizacji projektu.

37 osób z klas 4 wykonało finalne odbitki w technice linorytu. Projekty są efektem twórczej pracy nad językiem, doskonaleniem umiejętności krytycznego myślenia i wyrażania tego w formie wizualnej.

22 kwietnia o g. 17:00 w galerii Punkt 11 odbędzie się wernisaż wystawy „Graforyzm - między słowem a działaniem". Na wystawie zostaną zaprezentowane prace inspirowane codziennym językiem - napisami, komunikatami i skojarzeniami - przetworzone w formy wizualne pełne humoru, poetyckości i refleksji. Linoryty odkrywają nowe znaczenia słów i pokazują, jak obraz może zmieniać przekaz.

„Graforyzm” zakłada inspirację otaczającymi nas zewsząd tekstami, napisami, bazgrołami, komunikatami i twórcze przepracowanie ich na polu językowym i plastycznym. Na przykładach prezentowanych prac można przekonać się, jak zmieni się język, gdy wzbogacimy go wizualnie, na ile artystyczne środki wyrazu mienią przekaz komunikatu. Znajdziemy tu gry językowe, wykorzystujące brzmienie słów lub skojarzenia z popularnymi wyrażeniami. Czasem liczy się poetyckość hasła, jego wieloznaczność, która zyskuje przy znajomości lokalnego kontekstu. W polu uwagi młodych artystów i artystek znalazły się tematy społeczne i ekologiczne, czasem przemycane w formie językowego dowcipu. Warstwa wizualna linorytów wzmacnia językowy przekaz, ale bywa też, że go zupełnie zmienia, stając się w ten sposób nośnikiem nowych znaczeń.

Zespół projektowy stanowi 57 uczniów, którzy wzięli udział w warsztatach językowych  oraz wprowadzających do techniki linorytu. Z tej grupy wyłoniono zespół 37 uczniów, którzy realizowali projekt w jego dalszych etapach.

Uczniów wspierają nauczyciele rysunku i malarstwa, technik druku artystycznego i języka polskiego.

 

 

Bielski plastyk po raz pierwszy znalazł się w gronie laureatów Konkursu Programu Grantowego WENA Fundacji Rodziny Staraków.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Projekt w swym całokształcie mówi o roli sztuki. Szczególnym obszarem zainteresowania młodzieży było zbadanie relacji zachodzących między słowem a obrazem, w drodze przepracowania otaczającej ich rzeczywistości.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Efektami materialnymi podjętych działań są: mural „Głowa w murach”, 18 plakatów prezentowanych na miejskich przystankach oraz wystawa linorytów w Punkt 11 w Bielsko-Białej.

 

 

 

 

 

 

18 przystanków autobusowych z plakatami wykonanymi przez młodzież Bielskiego Plastyka

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Realizacją projektu żyła nie tylko bezpośrednio zaangażowana młodzież, ale cała szkoła i miasto Bielsko-Biała! Szczególnym momentem był happening przeniesienia prac ze szkoły do galerii Punkt 11. Uczniowie byli z zachwytem i uśmiechem witani przez mieszkańców. Możemy powiedzieć, że ten przemarsz był swojego rodzaju manifestem artystycznym, zaznaczającym obecność szkoły na kulturalnej mapie miasta i dowodzącym jak wiele mogą do przestrzeni miejskiej wnieść, poprzez swoją młodą sztukę. Mogą o tę przestrzeń zadbać estetycznie, mogą ją zmieniać, mogą wchodzić w dialog z odbiorcą - zatrzymując i skłaniając do refleksji. Tym bardziej, że projekt w swojej formie pozostaje otwarty.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

WSPÓŁPRACA

Urząd Miasta Bielsko-Biała
Instytut Kultury Miejskiej - Miasto Splotów
Punkt 11
Fundacja Vertical Slice

NAUCZYCIELKA PROWADZĄCA

Iwona Korus, nauczycielka specjalności artystycznej: techniki graficzne/specjalizacja techniki druku artystycznego, rysunek i malarstwo, podstawy projektowania graficznego, wychowawczyni klasy III.

Nauczycielki wspierające: dr Klaudia Lata, Jadwiga Jarosz.

https://www.gov.pl/web/plastykbielsko

https://www.facebook.com/BielskiPlastyk