Cząstka siebie w obliczu całości
Liceum Sztuk Plastycznych im. Tadeusza Kantora w Dąbrowie Górniczej
Projekt zakłada pracę nad studium autoportretu, wykład tematyczny, wizyty studyjne w muzeach. Uczniowie wyposażeni w wiedzę i warsztat, pracując zespołowo, podejmą próbę stworzenia instalacji wielkoformatowego portretu Wandy Gołkowskiej, ułożonego z ok. 200 mniejszych obiektów, stworzonych podczas realizacji projektu. Każdy etap projektu będzie rejestrowany filmowo i fotograficznie.
Celem projektu jest stworzenie instalacji artystycznej i studium autoportretu w procesie edukacyjnym.
Nauczyciel prowadzący precyzyjnie i szczegółowo opracował harmonogram projektu. Intencją nauczyciela jest zaangażowanie w realizację projektu jak największej liczby nauczycieli, którzy następnie będą zachęcać i inspirować uczniów do wspólnego działania twórczego.
We wrześniu 2025 roku zostały podjęte działania dotyczące projektu. W pierwszej połowie września zostało zorganizowane spotkanie z nauczycielami przedmiotów artystycznych, nauczycielami malarstwa i pracowni fotografii oraz nauczycielem
historii sztuki. Na spotkaniu został przedstawiony zakres działań dotyczący projektu. Kolejnym krokiem były spotkania z młodzieżą z klas od I do IV LSP. W każdej klasie uczniowie dowiedzieli się na czym ma polegać projekt i co każda klasa będzie wykonywać - czyli malować autoportrety na konkretny temat.
Do realizacji projektu została wybrana grupa pięciu uczniów z klasy IIIA. Po otrzymaniu środków finansowych zostały zakupione materiały: podobrazia w kształcie kwadratów oraz farby akrylowe po cztery kolory dla każdego ucznia. Każda klasa od I do IV otrzymała materiały. Pierwszą klasą która zaczęła malować autoportrety w czerni i bieli była klasa IVC. Prace były wykonywane na lekcji rysunku i malarstwa pod opieką nauczyciela. Nauczyciel wyłożył zasady malowania monochromatycznego. Uczniowie początkowo zaczęli szkicować i na podstawie najlepszych pomysłów malowali autoportrety na podobraziach. Cały proces powstawania obrazów był nadzorowany przez nauczyciela prowadzącego. Pod koniec września grupa pięcioosobowa odpowiedzialna za układanie mozaiki, kolażu z autoportretów podjęła jego pierwszą próbę. Miejscem działania było boisko szkolne.
30 września 2025 roku na godzinie wychowawczej, odbyła się pierwsza próba instalacji malarskiej na boisku szkolnym. Uczniowie z klasy IVc namalowali swoje autoportrety w wersji monochromatycznej, następnie tworzyli z nich wspólną kompozycję. Docelowo układ obrazów uczniów ma zamienić się w wielkoformatowy portret Wandy Gołkowskiej, co zaplanowane jest na połowę czerwca 2026 roku. Cały proces zostanie zarejestrowany na filmie nagrywanym przez nauczyciela Dariusza Kosteckiego.
https://www.facebook.com/reel/1554690569229835
9 października 2025 roku uczniowie z kl. IIIa, w ramach projektu uczestniczyli w wycieczce do Krakowa. Mieli okazję zwiedzić Muzeum Stanisława Wyspiańskiego oraz dwie wystawy w Muzeum Narodowym: Olgi Boznanskiej oraz Józefa Chełmońskiego.
Myślę że dla wielu uczniów portrety malowane przez artystkę mogły być inspiracją do tworzenia własnych autoportretów. Uczniowie dostrzegli jak poprzez kolor, światło charakterystyczne rysy twarzy można oddać charakter portretowanej osoby - mówi Daniel Pacha, nauczyciel prowadzący.
Podczas oprowadzania można było posłuchać o tym, jak wygodnie żyło się myszom i mrówkom w pracowni Boznańskiej oraz dlaczego musiała poznać człowieka przed sportretowaniem go. Zaś zanurzając się w pejzaże Chełmońskiego, uczniowie mogli usłyszeć, na umieszczonych przy obrazach słuchawkach, wzlatującego bąka i wiele innych rzadkich dzisiaj w Polsce gatunków ptaków - mówią Damian Pacha, nauczyciel prowadzący projekt i Paulina Opieka-Ćakil, opiekun wycieczki.
Pod koniec października 2025 roku klasa I wykonała autoportrety z dominantą. Podobnie jak poprzednicy najmłodsi uczniowie wykonywali prace w szkole w ramach zajęć rysunku i malarstwa. Wykonali szereg szkiców i zdjęć na podstawie których nauczyciel prowadzący pomógł wybrać najlepszą propozycję. Do końca października 2025 roku uczniowie namalowali w technice akrylowej autoportrety z dominantą.
30 października 2025 roku została zaprezentowana instalacja malarska prezentująca prace wykonane przez uczniów klasy pierwszej i klasy czwartej.
Od 3 listopada 2025 roku do 28 listopada 2025 roku klasa IVB realizowała kolejne prace do tematu: „Autoportret realistyczny". 28 listopada 2025 roku odbył się wykład na temat życia i twórczości Wandy Gołkowskiej. Wykład prowadziła dr hab. Jolanta Studzińska, absolwentka ASP we Wrocławiu z wydziału malarstwa w pracowni Wandy Gołkowskiej.
dr hab. Jolanta Studzińska i Daniel Pacha
Podczas spotkania uczniowie klas IV i klasy IIIa dowiedzieli się, że Wanda Gołkowska, uznawana za prekursorkę polskiego konceptualizmu, wielokrotnie podkreślała wyższość idei i procesu twórczego nad fizycznym, skończonym dziełem. Zobaczyliśmy jak twórczość artystki ewoluowała na przestrzeni lat od studyjnych prac po abstrakcyjne, w których integrowała matematykę ze sztuką, wykorzystując złotą proporcję oznaczoną grecką literą φ - Daniel Pacha mówi nauczyciel prowadzący.
W połowie grudnia 2025 roku zespół projektowy wraz z uczniami z kl. IVB LSP przeprowadził kolejną akcję plastyczną, w której młodzież zainspirowana wykładem na temat Wandy Gołkowskiej zbudowała kompozycję przypominającą „układ otwarty”, często wykorzystywany w swoich kompozycjach przez artystkę.
Od 1 do 12 grudnia 2025 roku uczniowie z klasy IVA realizowali kolejne prace do tematu „Autoportret fowistyczny”.
Ostatnia podsumowująca akcja realizacji instalacji malarskiej planowana jest w maju 2026 roku. W efekcie finalnym wszystkie powstałe autoportrety mają połączyć się w całość i zbliżyć się w wyrazie i podobieństwie do portretu Wandy Gołkowskiej. Wszystkie wyznaczone klasy, które miały namalować autoportrety do końca roku 2025, wykonały powierzone zadanie.
Myślę że dla uczniów naszej szkoły uczestniczenie w projekcie nie tylko wspaniałą przygodą, ale także świetną innowacyjną lekcją malarstwa. Wierzę w to, że młodzież poprzez takie działania malarskie, bardziej otworzy się na malarstwo i sztukę. Te doświadczenia sprawią, że będą bardziej kreatywnymi twórcami. Realizacja tak dużego projektu będzie ważnym wydarzeniem dla większości uczniów ale także nauczycieli. Sądzę, że projekt zintegrował społeczność szkolną. Uczniowie doskonalili umiejętności plastyczne, nauczyli się eksperymentować z technikami malarskimi. Na pewno wzrosła motywacja i większe zaangażowanie. Nauczyciele umożliwili aktywne inspirowanie uczniów oraz pokazali jak sztuka może łączyć różne środowiska - mówi Daniel Pacha, nauczyciel prowadzący.
DZIAŁANIA
- nauczyciele malarstwa i wychowawcy prezentują założenia projektu w swoich klasach, każdy nauczyciel malarstwa odpowiada za przygotowanie swojej grupy
- wykład historyka sztuki na temat autoportretu i portretu w malarstwie
- wykonanie autoportretów czarno-białych
- wyznaczona grupa 5 uczniów zrealizuje pierwszą instalację na boisku szkolnym: próba ułożenia portretu Wandy Gołkowskiej, rejestracja filmowa i fotograficzna procesu
- wycieczka do Muzeum Narodowego w Krakowie w poszukiwaniu inspiracji na temat „Autoportret w wielu odsłonach”
- klasa I stworzy prace do tematu „Autoportret z dominantą”, ułożenie kompozycji prac
- klasa IV stworzy prace do tematu „Autoportret realistyczny i fowistyczny”, ułożenie kompozycji prac
- wyjazd do Muzeum Historii Katowic na wystawę portretów Ignacego Witkacego „Asymetryczna dama”
- klasa III stworzy prace do tematu „Autoportret kubistyczny”, ułożenie kompozycji prac
- klasa III stworzy prace do tematu „Autoportret ekspresyjny”, ułożenie kompozycji prac
- klasa II stworzy prace do tematu „Autoportret psychologiczny”, ułożenie kompozycji prac
- klasa IV stworzy prace do tematu „Autoportret impresjonistyczny”, ułożenie kompozycji prac
- klasa I stworzy prace to tematu „Autoportret w błękitach”, ułożenie kompozycji prac
- przygotowanie prezentacji foto i film, dokumentującej realizację projektu
ZGODNOŚĆ Z TEMATEM KONKURSU: Rzeczy, które robimy ze sztuką
Stworzenie jednego dzieła sztuki, złożonego z wielu mniejszych dzieł i zespolenie „w jedno” kompozycji różnych technik.
FINALNY EFEKT
Prezentacja w szkole instalacji - wielkoformatowego portretu Wandy Gołkowskiej w formie kolażu, złożonego z 200 mniejszych elementów, wykonywanych przez uczniów, w czterech etapach realizacji studium autoportretu.
Wystawa w „Galerii szkolnej na Strychu” - zdjęcia i film dokumentujący realizację projektu.
ZESPÓŁ PROJEKTOWY
Amelia Czarnecka, Lena Gola, Alicja Janowska, Nikol Konkol, Aniela Bahr
Zaangażowani nauczyciele: Ewelina Sobczyk-Podleszańska, Beata Skrzypek, Anna Wolniaczyk, Mariusz Wnukowski, Dariusz Kostecki
WSPÓŁPRACA
ASP Katowice
ASP Wrocław
BWA Olkusz
NAUCZYCIEL PROWADZĄCY
Daniel Pacha, nauczyciel dyplomowany rysunku i malarstwa.
https://www.gov.pl/web/plastykdabrowa
https://www.facebook.com/zspdabrowa
https://www.instagram.com/plastyk_dg
