Galeria „Wena”

 

W grudniu 2025 i styczniu 2026 roku prezentowaliśmy wyjątkową wystawę unikatowych zabawek miękkich i malarstwa uczniów, absolwentów i nauczycieli Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Józefa Chełmońskiego w Nałęczowie.

Obiekty powstały w pracowni projektowania zabawki z tkanin - jedynej w kraju specjalności wśród liceów plastycznych.

 

 

 

Wernisaż przy choince, ozdobionej autorskimi pracami uczniów i nauczycieli PLSP w Nałęczowie.
Ozdoby inspirowane kolekcją dzieł sztuki współczdesnej Anny i Jerzego Staraków.

 

 

 

 

 

 

 

To pierwsza taka wystawa, na której pokazujemy prace z pełnego pięcioletniego cyklu kształcenia w pracowni, naszych wspaniałych utalentowanych uczniów i wybitnych absolwentów – mówi Katarzyna Cebulak, kuratorka wystawy, nauczycielka na specjalizacji projektowanie zabawek z tkanin w PLSP w Nałęczowie.

 

 

 

Prace Kingi Wójtowicz, artystki, absolwentki, a obecnie nauczycielki w PLSP w Nałęczowie

 

 

W nałęczowskim plastyku jedną z dwóch specjalizacji, nauczanych w ramach specjalności projektowanie użytkowe jest projektowanie zabawek. To dziedzina o wieloletniej tradycji, sięgającej początków XX wieku. Powstała w Szkole Rzemiosł Artystycznych, której celem było kształcenie młodzieży ze środowisk wiejskich w zakresie rzeźby, stolarstwa, plecionkarstwa oraz zabawkarstwa. Kierunki kontynuowane są w liceum do chwili obecnej, w zmienionej, współczesnej formie jednocześnie odwołują się i czerpią z tradycji rzemiosła Nałęczowa.

 

 

 

Lalka kolekcjonerska Kate Rogowskiej, artystki, absolwentki PLSP w Nałęczowie

 

 

 

Dział Projektowania Zabawek dzieli się na zabawki z drewna /twarde/ oraz zabawki z tkanin /miękkie/.

 

I chociaż czasem dochodzi do połączenia i równoczesnego wykorzystania drewna i tkanin, na co dzień są to zupełnie osobne, odrębne byty, rządzące się innymi zasadami, począwszy od sposobu projektowania, po zastosowanie różnych technologii, maszyn oraz technik wykonania finalnego - mówi Małgorzata Oboz, nauczycielka na specjalizacji projektowanie zabawek z tkanin w PLSP w Nałęczowie.

 

Uczniowie w dziale zabawek miękkich, poprzez działania twórcze i ćwiczenia praktyczne, zdobywają wiedzę z historii zabawkarstwa, ergonomii, psychologii dziecka oraz współczesnych trendów wzornictwa i materiałoznawstwa. Wiedzę tę stosują podczas projektowania.

Na przestrzeni lat nastąpiło wiele zmian w sposobie opracowywania zabawek. Zmieniały się mody, wprowadzono innowacje technologiczne, np. zastąpiono drewniane wióry, używane jako materiał wypełniający zabawkę – watoliną bawełnianą, a następnie syntetyczną. Powstawały także nowe rodzaje tkanin jak polar, lycra, filc syntetyczny, które miały wpływ na formę zabawki.

 

Mimo upływu czasu, zmian technologicznych i rozwoju warsztatu, nałęczowskie zabawki zachowały swój niepowtarzalny design – podkreśla Małgorzata Oboz, nauczycielka na specjalizacji projektowanie zabawek z tkanin w PLSP w Nałęczowie.

 

 

 

KLASA 1

W klasie pierwszej bardzo ważne jest oswajanie się z materiałem, jego strukturą, możliwościami, ograniczeniami i warsztatem. Młodzież poznaje narzędzia i techniki wykonywania zabawek z tkanin. Bywa i tak, że nigdy wcześniej uczniowie nie mieli w rękach igły i nitki. Na zajęciach uczą się podstawowych ściegów, obsługi maszyn krawieckich. Poznają materiały, z których na dalszym etapie edukacji artystycznej, własnoręcznie wykonają zaprojektowane przez siebie zabawki.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KLASA 2

Uczniowie projektują tzw. „poduszkowce”, inspirowane światem flory i fauny, a także życiem codziennym. Uczą się obserwacji natury, otoczenia i przekładania zapisu wrażeniowego na język plastyczny. Poznają podstawy konstrukcji krawieckiej i zastosowania ściegów w praktyce.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KLASA 3

W klasie trzeciej pojawiają się większe wyzwania. Rozpoczyna się cały proces tworzenia zabawek przestrzennych. Uczniowie rozwijają swoje umiejętności widzenia płaskich form w trzech wymiarach, przechodząc przez kolejne etapy – od płaskiego szkicu, poprzez trójwymiarowe  makiety i formy przestrzenne z materiału. Inspiracje pozostają niezmienne.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KLASA 4

To lalka! Najbardziej wyczekiwana przez uczniów realizacja. Przy ich tworzeniu młodzież sięga po zróżnicowane techniki i materiały: modelinę, papier mâché, technikę filcowania, druk 3D. Powstają lalki z mechanizmami poruszającymi nogi i ręce. Prace inspirowane są naturą, sztuką, a także popkulturą, zasilane własną wrażliwością. Coraz częściej do głosu dochodzi świat cyfrowy – powstają stwory z gier i fantasy. Nie brakuje też tradycyjnych szmiacianek czy całkowicie abstrakcyjnych, odrealnionych wytworów wyobraźni.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KLASA 5

Dyplomy! Uczniowie po czteroletnim cyklu wytężonej pracy na zabawce z tkanin i drewna, decydują gdzie będą tworzyć swoje końcowe prace, które mają pokazać kunszt wykonania i pomysłowość. Pracownia zabawki z tkanin jest tą najchętniej wybieraną przez uczniów. Wśród licznych realizacji znajdziemy abstrakcyjne formy, filcowane futurystyczne postaci, projekty wzornicze, unikatowe kunsztownie wykonane lalki kolekcjonerskie, zabawki sensoryczne, lalki szmacianki, rzeźby tekstylne, a także filmy animowane.

 

Dyplomy te daleko wykraczają poza szkolny program, często zaskakują dojrzałością i zaangażowaniem uczniów – zaznacza Katarzyna Cebulak.

 

 

 

 

 

 

 

Zabawki miękkie zostały zestawione z malarstwem Emila Buckiego, artysty, absolwenta PLSP w Nałęczowie

 

 

 

 

ROLA NAUCZYCIELA

W pierwszych latach nauczyciel jest przewodnikiem i trenerem prostych ściegów, dobrze zawiązanych węzełków, poprawnie uszytych makiet, przemyślanych projektów.

 

Z czasem dajemy uczniom coraz więcej swobody twórczej, jednocześnie nadal czuwając nad poprawnością techniczną i starannością wykonania, powstających w pracowni prac. Czasem mamy odmienne zdanie, spieramy się, poszukujemy kompromisowych rozwiązań. Dajemy możliwość decydowania o sposobie rozwiązywania problemu, bo właśnie to aktywizuje własna inwencję i spontaniczną kreatywność. Praca z uczniami to wyjątkowe spotkanie, czasem zaskakujące, czasem trudne. Zawsze z dużą ciekawością patrzymy na powstające pod naszym okiem prace i ludzi dojrzewających do roli twórców i twórczyń, artystów i kreatorów – opowiada Katarzyna Cebulak.